tyle już trwa budowa
domu zeroenergetycznego

Artykuły

Efektywność energetyczna budynku

W obliczeniach energii  dostarczonej do budynku uwzględniane są wszystkie straty energetyczne w instalacjach, natomiast nie jest uwzględniana energia pobierana ze środowiska zewnętrznego oraz sprawności procesów transformacji i przesyłu energii odbywających się poza granicami budynku.

autor: Bianka Naciążek, źródło: Przewodnik Budowlany

Sposoby oceny energetycznej budynków: 

Do oceny energetycznej budynku stosowane są trzy wskaźniki określające roczne zużycie następujących rodzajów energii:

  • netto - En, czyli rozpraszanej do otoczenia budynku na drodze przenikania przez przegrody lub na ogrzanie powietrza wentylacyjnego, dostarczonej do budynku w postaci nośników energii, takich jak gaz, olej opałowy lub węgiel oraz ciepła z sieci ciepłowniczych i energii elektrycznej - Ed ; w bilansie energii dostarczanej nie jest uwzględniana energia otoczenia wykorzystywana w budynku, 
  • pierwotnej - Ep, czyli nośników energii przed pierwszym przetworzeniem energetycznym odniesione do 1 m2 ogrzewanej powierzchni budynku.

W budynku wyposażonym w klasyczną instalację ogrzewczą, zasilaną z kotłów do spalania na paliwo płynne lub stałe, albo z sieci ciepłowniczej lub elektrycznej obowiązuje zależność:

En < Ed< Ep     

Natomiast w budynku energooszczędnym, w którym zastosowane zostały instalacje do wykorzystania energii środowiska zewnętrznego, takie jak pompa ciepła, gruntowy wymiennik ciepła lub kolektory słoneczne, wskaźnik energii netto może być większy od wskaźnika energii dostarczonej:

En > Ep > Ed, a nawet także od wskaźnika energii pierwotnej: En > Ed > Ep

źródło: ITB

 

Orientacyjny wskaźnik zapotrzebowania na ciepło w zależności od wieku budynku.

Budynki budowane w latach

Orientacyjny wskaźnik zużycia energii cieplnej (kWh/m2a)

do 1966

240 - 350

1967 – 1985

240 - 280

1985 – 1992

160 - 200

1993 – 1997

120 - 160

od 1998

90 - 120

 

Struktura zużycia energii w budynkach mieszkalnych .

Ogrzewanie

30-55%

Wentylacja

20-40%

przygotowanie ciepłej wody

10-15%

przygotowanie posiłków

ok. 9%

oświetlenie i użytkowanie elektryczności

ok. 7%

 

Główne wskaźniki wpływające na zużycie energii w mieszkalnictwie.

Typ wskaźnika

Jednostka miary

Technologia i obiekty istniejące

Nowoczesne technologie i obiekty nowobudowane

Technologie i obiekty przewidywane

Zużycie energii na ogrzewanie

[kWh/m2a]

130-300

90-130

50-70

Współczynnik izolacji cieplnej Źcian, podłóg i dachów

[W/m2K]

0,41-1,47

0,20-0,55

0,1-0,2

Sprawność systemów grzewczych

[%]

60-75

70-90

75-96

Sprawność przygotowania ciepłej wody

[%]

40-80

55-90

63-95

 

Definicje

Budynek zeroenergetyczny to budynek samowystarczalny pod względem energetycznym. Z uwagi na wysokie koszty inwestycyjne systemów energetycznych, konieczne jest w w nim ograniczenie zapotrzebowania na moc i energię. Dzięki temu możliwy jest dobór mniejszych urządzeń o niższym koszcie. Dzięki doskonałej izolacyjności przegród zewnętrznych, odzyskowi ciepła z wentylacji i maksymalnemu wykorzystaniu zysków ciepła, w budynku zeroenergetycznym zapotrzebowanie na energię grzewczą kształtuje się na szczególnie niskim poziomie. Budynek zeroenergetyczny nie wymaga dostarczania energii ze źródeł konwencjonalnych, ani do ogrzewania, ani do oświetlenia, ani do zasilania sprzętu AGD.

W przypadku takiego budynku, w odróżnieniu od budynku pasywnego, całkowicie rezygnuje się z zewnętrznych źródeł energii, takich ja energia elektryczna z sieci, urządzenia opalane gazem lub olejem opałowym. Zastosowane rozwiązania techniczne umożliwiają znaczne ograniczenie zużycia energii w stosunku do budynku typowego, a zintegrowane z jego konstrukcją odnawialne źródła energii (moduły fotowoltaiczne, kolektory słoneczne, gruntowa pompa ciepła) są w stanie pokryć niemal całkowicie zapotrzebowanie budynku na energię na potrzeby grzewcze i bytowe.

Budynek netto zero energetyczny (nZEB) – zużycie energii pierwotnej budynku wynosi 0 kWh/(m2a)

Budynek niemal netto zero energetyczny (nnZEB) – budynek określony przy wykorzystaniu reguły krajowego kosztu optymalnego zużywający więcej niż 0 kWh/(m2a) energii pierwotnej.

Charakterystyka energetyczna budynku (EN 15316-1:2007) – obliczona lub zmierzona  ilość dostarczonej i wyeksportowanej energii aktualnie zużywana lub oszacowana na potrzeby zaspokojenia różnych potrzeb związanych ze standardowym użytkowaniem budynku, które może obejmować m.in.: energię na ogrzewanie, chłodzenie, wentylację, ciepłą wodę i oświetlenie.

 

Energia dostarczona (EN 15603:2008) – energia odniesiona do danego nośnika energii, dostarczana do systemów technicznych budynku spoza granicy bilansowej, niezbędna do zaspokojenia potrzeb (np. ogrzewania, chłodzenia, wentylacji, przygotowania ciepłej wody, oświetlenia, urządzeń itp.) lub do produkcji energii elektrycznej.

Energia wyeksportowana (EN 15603:2008) – energia odniesiona do danego nośnika energii, dostarczana przez systemy techniczne budynku poza granicę bilansową i zużywana poza nią.

Energia dostarczona netto (EN 15603:2008)  – różnica pomiędzy energią dostarczoną a wyeksportowaną wyrażonych w odniesieniu do nośnika energii.

Energia pierwotna (nowelizacja dyrektywy EPBD) – energia ze źródeł odnawialnych i nieodnawialnych, która nie została poddana żadnemu  procesowi przemiany lub transformacji.

Współczynnik emisji CO2 (EN 15603:2008) – dla danego nośnika energii, ilość CO2 emitowanego do atmosfery na jednostkę energii dostarczanej.

Granica systemu (EN 15603:2008) – granica zawierająca wszystkie obszary związane z budynkiem (zarówno wewnątrz jak i na zewnątrz budynku), gdzie zużywana lub produkowana jest energia.

Wskaźnik EP – wyraża wielkość rocznego zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną niezbędną do zaspokajania potrzeb związanych z użytkowaniem budynku, odniesioną do 1 m2 powierzchni użytkowej, podaną w kWh/(m2rok).  Wskaźnik EP jest to ilościowa ocena zużycia energii. W Źwiadectwie energetycznym zawarte jest również porównanie obliczonego wskaźnika EP z jego wartością referencyjną (porównawczą) wynikającą z wymagań zawartych w przepisach techniczno – budowlanych. To porównanie wskaźnika EP obliczonego w oparciu o dane rzeczywiste ocenianego obiektu, z wymaganą wartością stanowi jakościową ocenę energetyczną budynku. 

Wskaźnik EK wyraża zapotrzebowanie na energię końcową dla ogrzewania (ewentualnie chłodzenia), wentylacji i przygotowania ciepłej wody użytkowej. Wielkość ta odniesiona jest do 1 m2 powierzchni użytkowej, podana w kWh/(m2rok). Wskaźnik EK jest miarą efektywności energetycznej budynku.

Wskaźnik sezonowego zapotrzebowania ciepła E (tak brzmi jego pełna nazwa) jest to zapotrzebowanie energii do ogrzewania w standardowym sezonie grzewczym, w odniesieniu do 1 m2 powierzchni ogrzewanej [kWh/m2*rok]. Zapotrzebowanie, na którym opiera się wskaźnik E określa ile rzeczywiście będzie zużywał energii budynek w trakcie eksploatacji. Wskaźnik E pomnożony przez powierzchnią ogrzewaną jest ilością energii [kWh] jaką zużyje budynek w trakcie standardowego (przeciętnego) sezonu grzewczego. Energia liczona jest jako suma energii zużytej w kolejnych miesięcy sezonu grzewczego.